Chào các bạn,
Lần này tớ viết muộn, nhưng hứa rồi mà mãi không làm xong, các ý tứ cứ trôi tuột hết. Mà cô bồ tớ không thích tớ làm cái việc "nói xấu chế độ, chả ra tiền ra bạc gì, lôi thôi có khi còn bị quy kết phản động gông cổ lại", nên tớ cứ phải tìm thời gian "du kích" giấu giấu diếm diếm để viết. Tính tớ hay lan man từ việc này ra việc khác, nghĩ gì nói+viết nấy, có lộn xộn thì các bạn bỏ qua nhé.
Tháng 10/1984 tớ và VH đã tốt nghiệp ĐH, học xong 3 tháng sỹ quan dự bị và cùng xin được về làm ở Viện Khoa học Tính toán và Điều khiển (mỗi thằng một phòng), phân viện con của Viện Khoa học VN. Cứ đinh ninh đời mình sao may mắn thế, được làm việc đúng ngành nghề yêu thích, được theo các bậc đàn anh đàn chị đều dạng siêu phàm để sống với khoa học và phục vụ cuộc đời. Những năm tháng tuổi thơ, tớ, và chắc các bạn học CT cũng vậy, toàn được đọc sách về gương các bậc hiền tài, "quý hồ tinh, bất quý hồ đa", một người giỏi thì xoay chuyển được việc mà muôn người thường không làm nổi. Mình vừa mới ra trường, nên đương nhiên là trẻ nhất cơ quan, hỏi chiyện các anh chị khác toàn thấy ở viện mình và viện Toán học toàn là dân học chuyên toán, rải đều khắp từ thời 1964, 1965 ... đến sát lứa bọn mình, thời nào cũng nhiều "hào kiệt" với các giai thoại về trí tuệ siêu phàm của họ cả, mình chỉ là cái đinh gỉ. Tớ thì không có tính sợ người giỏi hơn mình, không giấu dốt, ngược lại rất thích "sống chung với người giỏi" vì biết là mình có thêm cơ hội giao lưu học hỏi, trau giồi bản thân. Đến tháng thứ ba, là 12/1984, hội nghị tổng kết cuối năm của viện, thấy bác viện trưởng Phan Đình Diệu (PĐD, tất nhiên là tiếng tăm lẫy lừng rồi), phát biểu rất hăng say sôi nổi, mình nghe chẳng hiểu gì, chỉ hiểu mỗi điều đơn giản là bác ấy xin tự nguyện từ chức viện trưởng, để anh chị em bầu người khác có tài đức hơn lãnh đạo viện đi lên. Trong con mắt mình lúc ấy, còn ai có thể tài hơn ông PĐD cơ chứ. Trên viện to thì viện sỹ Nguyễn Văn Hiệu (NVH, viết tắt không nhầm là VH lớp mình nhé) còn oai phong lẫm liệt hơn nữa. Thế mà "bên lề hội nghị", các anh chị chầu rìa thì thào nói rằng, "bác ấy làm điệu từ chức thế thôi", rằng ông NVH là ông "Hiêu Nặng" (hay "Hươu Nặng"), rằng Viện KHVN là "vườn trẻ của Trung Ương". Mình nghe vậy, biết vậy, chả dám đoán mò đúng/sai. Đùng một cái, bác PĐD rời ghế viện trưởng, và ông Bạch Hưng Khang (BHK) thế chỗ. Một vết sạn len vào trong đầu mình: thế ra trong giới khoa học cũng nhiều trò "chính trị" chả liên quan gì đến tài năng phẩm chất, chuyện "thâm cung bí sử" của tam giác NVH-PĐD-BHK hay là các đa giác ngấp nhgé quyền lực khác trong Viện KHVN mình cũng chẳng quan tâm hay biết chi tiết hơn.
Năm 1985, có hai "ngôi sao" từ Đông Đức về viện tớ là Vũ Đình Hòa (VĐH) và Phan Minh Dũng (PMD, thời phổ thông cùng lứa chuyên toán với VĐH). VĐH được bầu làm bí thư chi đoàn thay anh bí thư cũ Mai Hà (sau này tớ mới biết là để anh Mai Hà rảnh rang đi Tây kiếm ngoại tệ cho bản thân), còn PMD thì hăng say với các "trò quậy" của thanh niên. Tớ khoái tính cách của PMD, mà lạ sao trong các cuộc họp chi đoàn thì VĐH và PMD lại đối chọi nhau ra mặt. Có lần VĐH tìm gặp riêng tớ để thảo luận về "vấn đề PMD". Tớ thích PMD, và thất vọng với tính cách của ngôi sao VĐH nên cố né tránh thảo luận, và ở chỗ đám đông thì công khai tỏ ý tán thưởng PMD. Đùng cái, trong cuộc họp chi đoàn tiếp theo, VĐH tuyên bố PMD không còn tư cách đoàn viên, vì về VN trên 3 tháng mà không đăng ký lại thẻ sinh hoạt đoàn với tổ chức, yêu cầu PMD phải rời khỏi cuộc họp đoàn. Tất nhiên DC vẫn chơi với PMD, còn với VĐH chỉ là xã giao theo thông lệ người cùng cơ quan, cùng sinh hoạt một tổ chức chi đoàn. Sau, tớ mới biết thời gian đó VĐH đang phấn đấu để được đứng trong hàng ngũ của đảng, có thêm cơ hội thăng tiến, nên có các hành vi "xun xoe với người (bề trên) này, và "bắt bí người (thường dân) khác đi trái lối của mình".
Năm 1986, anh Lê Hải Khôi (LHK, con bác Lê Hải Châu) và Nguyễn Minh Đức (NMĐ, giỏi nhất trong lứa thi Olympic Toán năm sau VĐH thi) về viện tớ. LHK được bầu làm bí thư chi đoàn, còn NMĐ thì làm cùng phòng tớ luôn. 2 anh này cũng không có sự gì "đầu gấu" để kể, có là việc rủ tớ vào lò đi luyện bọn học sinh giỏi đi thi vào đội tuyển quốc gia để thi toán quốc tế thôi. Tớ được các anh ấy nhét cho dạy môn hình học, được khoảng 4-5 tháng thì phụ huynh học sinh mời thầy DC nghỉ vì hết chữ. Cũng hay, vì như thế biết mình, biết người. Đời tớ chưa thấy ai giỏi giải toán khó hơn NMĐ, kể cả Đặng Thành Long-tv hay PHữuTiệp-cva lứa chúng ta, tớ nghĩ chắc cũng phải chào thua NMĐ trong việc giải những bài toán của dân chuyên toán. Nhưng tớ và NMĐ tuy có từng rủ nhau đi "cưa gái", không chỉ một lần, thì không hợp gu, đường ai nấy đi, tớ vẫn khoái các sự vụ tán gái với PMD hơn. Còn có Lê Đình Long, LĐL, cùng đội thi toán quốc tế với NMĐ, cũng về viện tớ năm 1984, nhưng mạnh về chơi thể thao chứ lúc đó cũng không tham gia chinh trị đấu đá gì (sau LĐL, cùng VH lớp mình, sang AIT-Thailand học một lứa master).
Năm 1987, chị Lương Chi Mai, LCM, làm bí thư chi đoàn, và anh Nguyễn Hồng Quang, NHQ, làm phó bí thư. Tớ đã kể vụ DC mặc quần bơi thủng đít ở thác Ao Vua là thời gian này. Năm 1988, DC được lên làm bí thư chi đoàn thay các anh/chị khóa trước. Cũng chỉ là các kỷ niệm "ăn chơi nhảy múa" quậy của thanh niên. Rồi DC bị truất chức bí thư chi đoàn vì dám công khai thắc mắc ngược với ý viện trưởng BHK.
Các bạn có thể thắc mắc sao DC lại "con cà con kê" những chuyện linh tinh ở đâu thế nhỉ. Đúng vậy đấy, những năm tháng đầu của cuộc đời làm việc, với sức khỏe và nhiệt huyết vô vàn, ở cơ quan khoa học đỉnh cao của đất nước, được ăn lương nhà nước cấp cho, tớ cảm thấy vô cùng tội lỗi với xã hội, chẳng làm được cái gì nên hồn, những gì đọng lại chỉ là những kỷ niệm quậy của thanh niên cùng những lần cưa gái bất thành. Không riêng gì tớ, có vô vàn các "ngôi sao tinh túy" của dân tộc, còn sáng chói hơn bội phần, ở Viện KHVN và các loại viện nghiên cứa khác nữa, rồi cũng chẳng biết làm gì. Ai là phần tử của bầy cừu, ai là kẻ đi bên lề cuộc sống? Chắc chắn những kẻ lừa đảo như Nguyễn Văn Mười Hai (không phải anh bạn Đ2 của chúng ta tự xưng là Mười Bốn) trong vụ nước hoa Thanh Hương, hay gã dốt+giầu nhất VN như Đoàn Nguyên Đức (ở Hoàng Anh Gia Rai, thi ĐH 4 lần không đỗ, tự xưng mình trưởng thành ở trường ĐH cuộc đời) đến nay vẫn dương dương tự đắc là tao sử dụng sai bảo được chất xám của lũ cừu khoa học (cái bọn giẻ rách tự phong tiến sỹ nhan nhản trong nước với bằng mua, bằng giả, tớ chả buồn bàn tới).
Năm 1985, em gái tớ học năm cuối cấp phổ thông và thi ĐH. Bố Mẹ tớ tìm lò luyện thi cho nó, tớ chen ngang vào nói Toán thì cần gì phải để em đi học lò luyện, để con luyện Toán cho em. Bố Mẹ tớ chỉ nghe nửa tai, tức là vẫn cho em đi học lò luyện thi ĐH đủ 3 môn Toán-Lý-Hóa, và bắt em luyện Toán với anh (là tớ). Tớ không ngu bắt nó học mấy thứ của dân CT, mà chỉ sàng lọc các nội dung liên quan sát sườn nhất đến các đề thi ĐH để giúp nó về thực chất. Tớ giúp nó học, luôn bực mình bảo nó sao ngu thế, nó còn đi học Toán ở lò luyện thì mất thời gian để vá lỗ hổng kiến thức, càng bị điểm kém thôi. Năm ấy em tớ thi trượt ĐH, tuy nhiên môn Toán vẫn được điểm cao hơn các môn khác (quãng 5,5 hay 6,0 gì đó). Cả Em và Bố Mẹ tớ rất buồn, động viên nó ở nhà học thi lại ĐH năm sau. Tớ bực nói: con đã kèm em hết sức, đầu nó bã đậu, học có vào đâu, thi lại nữa cũng thế thôi, con không kèm em thi lại nữa, mà con không kèm thì điểm (Toán) của nó thi lại chỉ có tụt đi thôi chứ lò luyện nào nâng lên được. Năm sau em tớ thi ĐH lại, điểm hai môn Lý Hóa có nhích hơn một chút so với năm đầu, nhưng Toán thì kém năm trước còn có 4,0 hay 4,5 điểm thôi. Em tớ vẫn trượt ĐH. Bố Mẹ tớ rầu lòng, xin cho em đi công nhân xuất khẩu lao động ở Đức, rồi tính lại đường học cho em sau này. Em xa nhà đi lao động được 2-3 năm thì bức tường Berlin sụp đổ, hai nước Đông/Tây Đức thống nhất, và em tớ nhận bồi thường cộng với tiền lương công nhân tích cóp được non chục ngàn Mark Đức, mừng hú vì được về quê hương với Bố Mẹ và anh chị. Em tớ cũng ngoan, đưa hết tiền cho Bố Mẹ, sắm quà kỹ lưỡng cho anh + chị, rồi ngoan ngoãn lại nghe Bố Mẹ anh chị bảo ban, mắng mỏ. Tớ thì phát khùng không nhận một xu quà của em, làm nó khóc tấm tức với Mẹ tớ. Tớ thực sự không có "mâu thuẫn" gì với em (trong nhà tớ ba chị em rất yêu thương nhau, tuy cách thể hiện ra bên ngoài thì khác), chỉ đơn giản tớ khùng lên vì thấy cuộc đời vô lý, bao nhiêu tri thức trí tuệ từ lò học CT đến công tác ở Viện KHVN đầu ngành của cả nước mà không bằng mấy đồng tiền bố thí của bọn tư bản để giải tán công nhân VN về nước. Em tớ không học được thì đi làm, và đồng tiền nó mang về đúng là công sức lao động chân chính của nó trong cuộc đời, còn mình đúng là đồ vô dụng. Thế mà cả họ 5 đời nhà mình lâu nay cứ tự hào về tư duy hay năng lực học của tớ là nhất họ (là "tự hào" thực, là "năng lực tư duy thực" chứ không phải các sự rởm như ngày nay). Ở VN còn có biết bao nhiêu con người "có tư chất" mà vô dụng như tớ? Trong lò học CT thì nhiều quá rồi, tớ mới chỉ là kẻ chưa được giải thưởng được công nhận nào, mà đã "khinh đời" rồi. Ở cơ quan Viện KHVN và nhiều viện nghiên cứa khác thì tầng tầng lớp lớp các thế hệ trước và sau mình đều rất giỏi, có thể cảm nhận được khi làm việc giao tiếp cùng họ. Có thể NBC được giải này giải nọ, nhưng cho thử cùng làm việc với các "tinh tú" đó, không dễ so sánh ai tài hơn ai được đâu. Còn Nguyễn Trung Hà ̣(NTH) ư, xin lỗi, cái sự học và làm khoa học của NTH cũng chỉ là kẻ thất bại y như tớ thôi, có cố gắng hết sức cũng không nên "cơm cháo" gì trong khoa học ở nước VN hiện tại cả. Các bạn Hữu Tiệp, KV, TX ở MGU hẳn biết hơn tớ về năng lực học đích thực của NTH, chẳng nghe báo chí nói lệch sự thực được (như vụ cháu Daniela thi HHTGNV mà bạn Thu Hương ở trong cuộc đã kể giọng lưỡi của báo chí rồi đấy thôi). Nói thêm về NTH, tớ đọc bài phỏng vấn thấy nhiều lời lẽ gây sốc mới viết email hỏi 2 người cũng học AIT, mà trước học cùng CT ở CVA với NTH xem thế nào, thì cả hai đều bảo ở ngoài đời, mới gặp dịp tết năm rồi, cũng thấy hắn dễ chịu và chơi được với anh em bạn bè, chứ không thấy có thái độ ngông nghênh như trong bài phỏng vấn đó.
Sau vụ "chán đời" vì thấy "nguyên khí thối" của mình chẳng làm được trò gì có ích cho đời, không bằng mấy giọt mồ hôi lao động nhọc nhằn của cô em gái, tớ bắt đầu để ý làm việc "tầm thường" mà thiết thực với cuộc sống hơn. Cũng may dạo đó anh Vũ Duy Mẫn (VDM) khua khoắng được một dự án về "Dân Số và Kế hoạch hóa gia đình" của UNFPA về cho viện tớ, cho tớ một suất lao động giản đơn trong đó. Lập trình vớ vẩn (để nhập số liệu của các population surveys, rồi gom lại ra các số liệu thống kê về tình trạng, quan điểm, nhận thức của dân chúng về kế hoạch hóa gia đình rồi đưa lên "cấp trên" cho người ta phán). Việc programming này tầm thường quá, nên các "chí sỹ" bên phòng Lập Trình (VH, Giang Tròn ở bên đó) chỉ quan tâm đến các vấn đề lý thuyết programming, database ... không thèm làm, mới thừa ra cho tớ làm ̣(tớ biên chế phòng Xác Suất Thống Kê, đúng nhiệm vụ là làm Toán thôi). Làm việc này thi thoảng phải chạy sang các cơ quan bạn như Hội Liên Hiệp Phụ Nữ, Tổng Cục Thống Kê, UNICEF v.v. mời thấy mình đã ngu rồi, bên đấy còn nhiều kẻ ngu hơn, nhưng họ được quản lý tiền các dự án hàng chục, hàng trăm ngàn US$ (thời đó mình chưa được tiếp xúc dự án trên triệu US$). Tiền rơi vào tay kẻ ngu thì chỉ làm cho xã hội nhanh hỏng hơn thôi. (Đến thời điểm ngày nay còn tệ hơn thế nữa).
Sau mấy việc lập trình vớ vẩn cho UNFPA, tớ đi theo các anh chị (ở phòng khác trong viện) làm các việc phát triển phần mềm cho Du Lịch, Bảo hiểm, Kế toán ..., công việc càng ít tầm thường hơn thì được trả công càng ít hơn, nhưng dù gì cũng là làm một cái gì đó có tác dụng thiết thực trả lại cho cuộc đời, không phải là đi ăn cắp hay ăn cướp như các quan chức trong xã hội.
Rồi tớ cũng được sang AIT-Thailand học master về computer science, nói thực tớ thấy nội dung học CT thời phổ thông và thời ĐH còn khó và "thâm thúy" hơn ở AIT này, nhưng bù lại mình tăng được "bằng cấp" lên một chút. Học xong tớ chưa đinh về nước ngay, cố gắng kiếm việc làm bên này để có cái "giắt lưng vốn" rồi mới về, ai dè đã gần hai chục năm.
Thế rồi ở bên Thái tớ nghe tin năm 1993 ông PĐD quay lại tranh cử chức viện trưởng viện cũ (đã đổi tên là viện Tin học, hay viện Công nghệ Thông tin), và lại thua ông BHK, và vẫn lại có sự "dúng mũi" của ông NVH (tớ attach mấy nội dung trao đổi "nội bộ" năm 2008 của dân "phẫn chí" viện tớ để các bạn tham khảo thêm vụ việc này, xem xong thì xóa đi nhé). Quãng năm 2005-2006 tớ nghe tin ông NVH đã nghỉ hưu, và làm cố vấn về thủy lợi với lũ lụt gì đó ở đồng bằng sông Cửu Long, bị thiên hạ chê là mang mác viện sỹ vật lý đi làm công việc thủy lợi mà trình độ thủy lợi của ông NVH thì ỡ mức "dưới phổ thông" (tức là nói trắng phớ ra viện sỹ NVH có biết gì về thủy lợi đâu mà xông vào làm)..
Lật tìm trang sử của viện KHVN, nay gọi là viện KHCNVN, mới biết nó được thành lập quãng sau giải phóng miêǹ Nam, thống nhất Tổ quốc.
Năm 2006 tớ có về HN dự lễ kỹ niệm 30 năm thành lập viện, gặp nhiều anh hùng hảo hán xưa "chết ngóm" ở viện, phải tứ tán lang bạt nhiều nơi, mà nay đều "mỗi người trấn giữ một phương" thành đạt cả. Và gặp cả các anh hùng hảo hán không kém tài kém sức vẫn bám trụ ở viện, vẫn đang thoi thóp sống, cố nghĩ mưu mẹo nặn ra các "đề tài cấp bộ, cấp quốc gia" để moi tiền nhà nước cho mình làm "nghiên cứu". Nực cười!!!
TW Đ2 ơi, cậu có thương cái quốc gia VN mình và có giỏi thì hãy vận động hay thi hành chiêu quỷ kế gì để DC này được lên làm Tổng thống của VN (kiêm luôn 2 chứa trách "Chủ tịch nước" và "Thủ tướng"), tớ sẽ giải tán luôn viện KHCNVN, cắt bỏ việc cấp ngân sách để đẻ thêm một viện Toán Cao cấp có NBC về lãnh đạo, dùng tiền của nhân dân vào các việc có ích thiết thực nhất, hiệu quả nhất cho nước mình, dân mình. Các bạn và nhiều công dân có trách nhiệm khác đều đã nói về sự "ngu, điên rồ" khi đất nước theo đuổi chính sách "người người học toán, nhà nhà làm toán" rồi, tớ cùng quan điểm phản đối chi 651 tỷ vào "chiến lược" toán học (sặc mùi tham nhũng, ăn cướp tiền công) nên không cần phải nói thêm nữa. Chỉ có điều tớ không chung quan điểm đánh giá "toán học là tự sướng, là thủ dâm tư tưởng" như NgTrungHà trả lời phỏng vấn báo chí (có thể ngoài đời TrungHà không nghĩ vậy, nhưng dù sao thì phóng viên đã đưa lên báo lời phỉ nhổ toán học đó là của TrungHà rồi). Hè năm ngoái tớ gặp lại HồngSơn-cva ở Praha sau hơn hai chục năm, hai thằng ôn lại các kỷ niệm những năm học phổ thông CT, cùng đều chung quan điểm "cám ơn việc học toán" đã mang lại cho mình tư duy khúc triết, cách nghĩ độc lập logic sẵn sàng ứng phó với các "bài toán của cuộc sống" và tìm ra lời giản. Và "lời giải hay" cho "bài toán của cuộc sống" bao giờ cũng đem lại thành công và lợi nhuận chính đáng. Tiếc là bọn trẻ con (nhà chúng mình) bây giờ không được học tư duy toán độc lập ấy. Bọn trẻ bây giờ rất giỏi ngoại ngữ, giao tiếp tư tin, biết nhiều thông tin đa dạng hơn chúng ta ngày xưa nhiều, nhưng chúng thiếu khả năng phân tích và xâu chuỗi các thông tin, sự kiện để vẽ nên bức tranh tổng thể, tức là tìm ra bản chất của vấn đề và có được lờo giải nhanh gọn.
Nói rườm rà thêm một chút nữa vụ vinh danh NBC. Theo tớ, người đích thực đáng được vinh danh phải là bộ trưởng giáo dục Tạ Quang Bửu, TQB, với chính sách "trường chuyên, lớp chọn" từ thời VN War. NBC chỉ là sản phẩm của chính sách đó, tạm gọi là đỉnh của kim tự tháp đó, sau nhiều chục năm tiến hành nhất quán. Hãy sàng lọc lại "cái hay, cái dở" trong chính sách của TQB để làm mạnh nó hơn nữa, kiên trì theo đuổi sâu rộng hơn nữa, và DỪNG LẠI ở cấp học phổ thông là đủ. Các "nguyên khí, hiền tài" chắt lọc được từ hệ thống trường chuyên lớp chọn phải được đ̣iều tiết cho nhiều ngành nghề quan trọng thiết thực với dân sinh. Câu kinh điển đơn giản của người Việt: "Nhất sĩ nhì nông / Hết gạo chạy rông / Nhất nông nhì sĩ" mà các bố lãnh đạo ngày nay cũng chẳng hiểu. Nghiên cứu toán học nói riêng, và lý thuyết khoa học cơ bản nói chung là dành cho nhà giầu (nước giẩu) và các "siêu sao xuất sắc" như HữuTiệp, NBC ... chứ đâu có phải cho nước nghèo, cho mọi người mọi nhà được. Các nghiên cứu của NASA tiêu tốn hàng trăm triệ̣u, hàng tỷ US$ mãi sau hàng chục năm mới tìm được ứng dụng cho dân sinh (mà chưa chắc là do "cán bộ nghiên cứu viên" của NASA đâu nhé). GPS (Global Position System), Viễn thám, Vẽ bản đồ, Navigator tìm đường đi, v.v. là một trong các ví dụ như thế, trong đó "phần toán" của sản phẩm dù có là thên chốt cũng chỉ chiếm "hàm lượng nhỏ", còn bao nhiêu trí thức khác toán của nhân loại được tích hơp trong các sản phẩm đó.
Lan man vụ NBC thế đủ rồi, trốn bồ thức đêm để viết các lời "phán" phản động hôm nay tạm thế đã. Email sau tớ sẽ đề cập vấn đề DC, chưa từng có công trình khoa học nào trong đời, đưa ra luận chứng lời giải "giải tán viện KHCNVN" là đúng đắn hơn các GSTS/viện sỹ PĐD, NVH..., đầy mình các công trình khoa học, nhưng tiêu tiền vô ích của quốc gia, và đẩy bao nhiêu "hiền tài" đi vào ngõ cụt chết đói (cụ KV trong một lần CHAT-CHIT với DC gọi, một cách triết học, đó là "cơ chế").
Cheers, hẹn email sau.
DC.
@KV: Tại sao KV lại tự đặt nick chp mình là "nhímsóc" nhỉ. DC "ăn ốc đoán mò" có phải là cụ KV thích "chọc ngoáy" thiên hạ (bằng lông nhím, không phải chọc ngoáy người đầu gối tay ấp đâu nhé), và nếu bị thiên hạ phản pháo thì "lỉnh" nhanh như sóc ???
Lần này tớ viết muộn, nhưng hứa rồi mà mãi không làm xong, các ý tứ cứ trôi tuột hết. Mà cô bồ tớ không thích tớ làm cái việc "nói xấu chế độ, chả ra tiền ra bạc gì, lôi thôi có khi còn bị quy kết phản động gông cổ lại", nên tớ cứ phải tìm thời gian "du kích" giấu giấu diếm diếm để viết. Tính tớ hay lan man từ việc này ra việc khác, nghĩ gì nói+viết nấy, có lộn xộn thì các bạn bỏ qua nhé.
Tháng 10/1984 tớ và VH đã tốt nghiệp ĐH, học xong 3 tháng sỹ quan dự bị và cùng xin được về làm ở Viện Khoa học Tính toán và Điều khiển (mỗi thằng một phòng), phân viện con của Viện Khoa học VN. Cứ đinh ninh đời mình sao may mắn thế, được làm việc đúng ngành nghề yêu thích, được theo các bậc đàn anh đàn chị đều dạng siêu phàm để sống với khoa học và phục vụ cuộc đời. Những năm tháng tuổi thơ, tớ, và chắc các bạn học CT cũng vậy, toàn được đọc sách về gương các bậc hiền tài, "quý hồ tinh, bất quý hồ đa", một người giỏi thì xoay chuyển được việc mà muôn người thường không làm nổi. Mình vừa mới ra trường, nên đương nhiên là trẻ nhất cơ quan, hỏi chiyện các anh chị khác toàn thấy ở viện mình và viện Toán học toàn là dân học chuyên toán, rải đều khắp từ thời 1964, 1965 ... đến sát lứa bọn mình, thời nào cũng nhiều "hào kiệt" với các giai thoại về trí tuệ siêu phàm của họ cả, mình chỉ là cái đinh gỉ. Tớ thì không có tính sợ người giỏi hơn mình, không giấu dốt, ngược lại rất thích "sống chung với người giỏi" vì biết là mình có thêm cơ hội giao lưu học hỏi, trau giồi bản thân. Đến tháng thứ ba, là 12/1984, hội nghị tổng kết cuối năm của viện, thấy bác viện trưởng Phan Đình Diệu (PĐD, tất nhiên là tiếng tăm lẫy lừng rồi), phát biểu rất hăng say sôi nổi, mình nghe chẳng hiểu gì, chỉ hiểu mỗi điều đơn giản là bác ấy xin tự nguyện từ chức viện trưởng, để anh chị em bầu người khác có tài đức hơn lãnh đạo viện đi lên. Trong con mắt mình lúc ấy, còn ai có thể tài hơn ông PĐD cơ chứ. Trên viện to thì viện sỹ Nguyễn Văn Hiệu (NVH, viết tắt không nhầm là VH lớp mình nhé) còn oai phong lẫm liệt hơn nữa. Thế mà "bên lề hội nghị", các anh chị chầu rìa thì thào nói rằng, "bác ấy làm điệu từ chức thế thôi", rằng ông NVH là ông "Hiêu Nặng" (hay "Hươu Nặng"), rằng Viện KHVN là "vườn trẻ của Trung Ương". Mình nghe vậy, biết vậy, chả dám đoán mò đúng/sai. Đùng một cái, bác PĐD rời ghế viện trưởng, và ông Bạch Hưng Khang (BHK) thế chỗ. Một vết sạn len vào trong đầu mình: thế ra trong giới khoa học cũng nhiều trò "chính trị" chả liên quan gì đến tài năng phẩm chất, chuyện "thâm cung bí sử" của tam giác NVH-PĐD-BHK hay là các đa giác ngấp nhgé quyền lực khác trong Viện KHVN mình cũng chẳng quan tâm hay biết chi tiết hơn.
Năm 1985, có hai "ngôi sao" từ Đông Đức về viện tớ là Vũ Đình Hòa (VĐH) và Phan Minh Dũng (PMD, thời phổ thông cùng lứa chuyên toán với VĐH). VĐH được bầu làm bí thư chi đoàn thay anh bí thư cũ Mai Hà (sau này tớ mới biết là để anh Mai Hà rảnh rang đi Tây kiếm ngoại tệ cho bản thân), còn PMD thì hăng say với các "trò quậy" của thanh niên. Tớ khoái tính cách của PMD, mà lạ sao trong các cuộc họp chi đoàn thì VĐH và PMD lại đối chọi nhau ra mặt. Có lần VĐH tìm gặp riêng tớ để thảo luận về "vấn đề PMD". Tớ thích PMD, và thất vọng với tính cách của ngôi sao VĐH nên cố né tránh thảo luận, và ở chỗ đám đông thì công khai tỏ ý tán thưởng PMD. Đùng cái, trong cuộc họp chi đoàn tiếp theo, VĐH tuyên bố PMD không còn tư cách đoàn viên, vì về VN trên 3 tháng mà không đăng ký lại thẻ sinh hoạt đoàn với tổ chức, yêu cầu PMD phải rời khỏi cuộc họp đoàn. Tất nhiên DC vẫn chơi với PMD, còn với VĐH chỉ là xã giao theo thông lệ người cùng cơ quan, cùng sinh hoạt một tổ chức chi đoàn. Sau, tớ mới biết thời gian đó VĐH đang phấn đấu để được đứng trong hàng ngũ của đảng, có thêm cơ hội thăng tiến, nên có các hành vi "xun xoe với người (bề trên) này, và "bắt bí người (thường dân) khác đi trái lối của mình".
Năm 1986, anh Lê Hải Khôi (LHK, con bác Lê Hải Châu) và Nguyễn Minh Đức (NMĐ, giỏi nhất trong lứa thi Olympic Toán năm sau VĐH thi) về viện tớ. LHK được bầu làm bí thư chi đoàn, còn NMĐ thì làm cùng phòng tớ luôn. 2 anh này cũng không có sự gì "đầu gấu" để kể, có là việc rủ tớ vào lò đi luyện bọn học sinh giỏi đi thi vào đội tuyển quốc gia để thi toán quốc tế thôi. Tớ được các anh ấy nhét cho dạy môn hình học, được khoảng 4-5 tháng thì phụ huynh học sinh mời thầy DC nghỉ vì hết chữ. Cũng hay, vì như thế biết mình, biết người. Đời tớ chưa thấy ai giỏi giải toán khó hơn NMĐ, kể cả Đặng Thành Long-tv hay PHữuTiệp-cva lứa chúng ta, tớ nghĩ chắc cũng phải chào thua NMĐ trong việc giải những bài toán của dân chuyên toán. Nhưng tớ và NMĐ tuy có từng rủ nhau đi "cưa gái", không chỉ một lần, thì không hợp gu, đường ai nấy đi, tớ vẫn khoái các sự vụ tán gái với PMD hơn. Còn có Lê Đình Long, LĐL, cùng đội thi toán quốc tế với NMĐ, cũng về viện tớ năm 1984, nhưng mạnh về chơi thể thao chứ lúc đó cũng không tham gia chinh trị đấu đá gì (sau LĐL, cùng VH lớp mình, sang AIT-Thailand học một lứa master).
Năm 1987, chị Lương Chi Mai, LCM, làm bí thư chi đoàn, và anh Nguyễn Hồng Quang, NHQ, làm phó bí thư. Tớ đã kể vụ DC mặc quần bơi thủng đít ở thác Ao Vua là thời gian này. Năm 1988, DC được lên làm bí thư chi đoàn thay các anh/chị khóa trước. Cũng chỉ là các kỷ niệm "ăn chơi nhảy múa" quậy của thanh niên. Rồi DC bị truất chức bí thư chi đoàn vì dám công khai thắc mắc ngược với ý viện trưởng BHK.
Các bạn có thể thắc mắc sao DC lại "con cà con kê" những chuyện linh tinh ở đâu thế nhỉ. Đúng vậy đấy, những năm tháng đầu của cuộc đời làm việc, với sức khỏe và nhiệt huyết vô vàn, ở cơ quan khoa học đỉnh cao của đất nước, được ăn lương nhà nước cấp cho, tớ cảm thấy vô cùng tội lỗi với xã hội, chẳng làm được cái gì nên hồn, những gì đọng lại chỉ là những kỷ niệm quậy của thanh niên cùng những lần cưa gái bất thành. Không riêng gì tớ, có vô vàn các "ngôi sao tinh túy" của dân tộc, còn sáng chói hơn bội phần, ở Viện KHVN và các loại viện nghiên cứa khác nữa, rồi cũng chẳng biết làm gì. Ai là phần tử của bầy cừu, ai là kẻ đi bên lề cuộc sống? Chắc chắn những kẻ lừa đảo như Nguyễn Văn Mười Hai (không phải anh bạn Đ2 của chúng ta tự xưng là Mười Bốn) trong vụ nước hoa Thanh Hương, hay gã dốt+giầu nhất VN như Đoàn Nguyên Đức (ở Hoàng Anh Gia Rai, thi ĐH 4 lần không đỗ, tự xưng mình trưởng thành ở trường ĐH cuộc đời) đến nay vẫn dương dương tự đắc là tao sử dụng sai bảo được chất xám của lũ cừu khoa học (cái bọn giẻ rách tự phong tiến sỹ nhan nhản trong nước với bằng mua, bằng giả, tớ chả buồn bàn tới).
Năm 1985, em gái tớ học năm cuối cấp phổ thông và thi ĐH. Bố Mẹ tớ tìm lò luyện thi cho nó, tớ chen ngang vào nói Toán thì cần gì phải để em đi học lò luyện, để con luyện Toán cho em. Bố Mẹ tớ chỉ nghe nửa tai, tức là vẫn cho em đi học lò luyện thi ĐH đủ 3 môn Toán-Lý-Hóa, và bắt em luyện Toán với anh (là tớ). Tớ không ngu bắt nó học mấy thứ của dân CT, mà chỉ sàng lọc các nội dung liên quan sát sườn nhất đến các đề thi ĐH để giúp nó về thực chất. Tớ giúp nó học, luôn bực mình bảo nó sao ngu thế, nó còn đi học Toán ở lò luyện thì mất thời gian để vá lỗ hổng kiến thức, càng bị điểm kém thôi. Năm ấy em tớ thi trượt ĐH, tuy nhiên môn Toán vẫn được điểm cao hơn các môn khác (quãng 5,5 hay 6,0 gì đó). Cả Em và Bố Mẹ tớ rất buồn, động viên nó ở nhà học thi lại ĐH năm sau. Tớ bực nói: con đã kèm em hết sức, đầu nó bã đậu, học có vào đâu, thi lại nữa cũng thế thôi, con không kèm em thi lại nữa, mà con không kèm thì điểm (Toán) của nó thi lại chỉ có tụt đi thôi chứ lò luyện nào nâng lên được. Năm sau em tớ thi ĐH lại, điểm hai môn Lý Hóa có nhích hơn một chút so với năm đầu, nhưng Toán thì kém năm trước còn có 4,0 hay 4,5 điểm thôi. Em tớ vẫn trượt ĐH. Bố Mẹ tớ rầu lòng, xin cho em đi công nhân xuất khẩu lao động ở Đức, rồi tính lại đường học cho em sau này. Em xa nhà đi lao động được 2-3 năm thì bức tường Berlin sụp đổ, hai nước Đông/Tây Đức thống nhất, và em tớ nhận bồi thường cộng với tiền lương công nhân tích cóp được non chục ngàn Mark Đức, mừng hú vì được về quê hương với Bố Mẹ và anh chị. Em tớ cũng ngoan, đưa hết tiền cho Bố Mẹ, sắm quà kỹ lưỡng cho anh + chị, rồi ngoan ngoãn lại nghe Bố Mẹ anh chị bảo ban, mắng mỏ. Tớ thì phát khùng không nhận một xu quà của em, làm nó khóc tấm tức với Mẹ tớ. Tớ thực sự không có "mâu thuẫn" gì với em (trong nhà tớ ba chị em rất yêu thương nhau, tuy cách thể hiện ra bên ngoài thì khác), chỉ đơn giản tớ khùng lên vì thấy cuộc đời vô lý, bao nhiêu tri thức trí tuệ từ lò học CT đến công tác ở Viện KHVN đầu ngành của cả nước mà không bằng mấy đồng tiền bố thí của bọn tư bản để giải tán công nhân VN về nước. Em tớ không học được thì đi làm, và đồng tiền nó mang về đúng là công sức lao động chân chính của nó trong cuộc đời, còn mình đúng là đồ vô dụng. Thế mà cả họ 5 đời nhà mình lâu nay cứ tự hào về tư duy hay năng lực học của tớ là nhất họ (là "tự hào" thực, là "năng lực tư duy thực" chứ không phải các sự rởm như ngày nay). Ở VN còn có biết bao nhiêu con người "có tư chất" mà vô dụng như tớ? Trong lò học CT thì nhiều quá rồi, tớ mới chỉ là kẻ chưa được giải thưởng được công nhận nào, mà đã "khinh đời" rồi. Ở cơ quan Viện KHVN và nhiều viện nghiên cứa khác thì tầng tầng lớp lớp các thế hệ trước và sau mình đều rất giỏi, có thể cảm nhận được khi làm việc giao tiếp cùng họ. Có thể NBC được giải này giải nọ, nhưng cho thử cùng làm việc với các "tinh tú" đó, không dễ so sánh ai tài hơn ai được đâu. Còn Nguyễn Trung Hà ̣(NTH) ư, xin lỗi, cái sự học và làm khoa học của NTH cũng chỉ là kẻ thất bại y như tớ thôi, có cố gắng hết sức cũng không nên "cơm cháo" gì trong khoa học ở nước VN hiện tại cả. Các bạn Hữu Tiệp, KV, TX ở MGU hẳn biết hơn tớ về năng lực học đích thực của NTH, chẳng nghe báo chí nói lệch sự thực được (như vụ cháu Daniela thi HHTGNV mà bạn Thu Hương ở trong cuộc đã kể giọng lưỡi của báo chí rồi đấy thôi). Nói thêm về NTH, tớ đọc bài phỏng vấn thấy nhiều lời lẽ gây sốc mới viết email hỏi 2 người cũng học AIT, mà trước học cùng CT ở CVA với NTH xem thế nào, thì cả hai đều bảo ở ngoài đời, mới gặp dịp tết năm rồi, cũng thấy hắn dễ chịu và chơi được với anh em bạn bè, chứ không thấy có thái độ ngông nghênh như trong bài phỏng vấn đó.
Sau vụ "chán đời" vì thấy "nguyên khí thối" của mình chẳng làm được trò gì có ích cho đời, không bằng mấy giọt mồ hôi lao động nhọc nhằn của cô em gái, tớ bắt đầu để ý làm việc "tầm thường" mà thiết thực với cuộc sống hơn. Cũng may dạo đó anh Vũ Duy Mẫn (VDM) khua khoắng được một dự án về "Dân Số và Kế hoạch hóa gia đình" của UNFPA về cho viện tớ, cho tớ một suất lao động giản đơn trong đó. Lập trình vớ vẩn (để nhập số liệu của các population surveys, rồi gom lại ra các số liệu thống kê về tình trạng, quan điểm, nhận thức của dân chúng về kế hoạch hóa gia đình rồi đưa lên "cấp trên" cho người ta phán). Việc programming này tầm thường quá, nên các "chí sỹ" bên phòng Lập Trình (VH, Giang Tròn ở bên đó) chỉ quan tâm đến các vấn đề lý thuyết programming, database ... không thèm làm, mới thừa ra cho tớ làm ̣(tớ biên chế phòng Xác Suất Thống Kê, đúng nhiệm vụ là làm Toán thôi). Làm việc này thi thoảng phải chạy sang các cơ quan bạn như Hội Liên Hiệp Phụ Nữ, Tổng Cục Thống Kê, UNICEF v.v. mời thấy mình đã ngu rồi, bên đấy còn nhiều kẻ ngu hơn, nhưng họ được quản lý tiền các dự án hàng chục, hàng trăm ngàn US$ (thời đó mình chưa được tiếp xúc dự án trên triệu US$). Tiền rơi vào tay kẻ ngu thì chỉ làm cho xã hội nhanh hỏng hơn thôi. (Đến thời điểm ngày nay còn tệ hơn thế nữa).
Sau mấy việc lập trình vớ vẩn cho UNFPA, tớ đi theo các anh chị (ở phòng khác trong viện) làm các việc phát triển phần mềm cho Du Lịch, Bảo hiểm, Kế toán ..., công việc càng ít tầm thường hơn thì được trả công càng ít hơn, nhưng dù gì cũng là làm một cái gì đó có tác dụng thiết thực trả lại cho cuộc đời, không phải là đi ăn cắp hay ăn cướp như các quan chức trong xã hội.
Rồi tớ cũng được sang AIT-Thailand học master về computer science, nói thực tớ thấy nội dung học CT thời phổ thông và thời ĐH còn khó và "thâm thúy" hơn ở AIT này, nhưng bù lại mình tăng được "bằng cấp" lên một chút. Học xong tớ chưa đinh về nước ngay, cố gắng kiếm việc làm bên này để có cái "giắt lưng vốn" rồi mới về, ai dè đã gần hai chục năm.
Thế rồi ở bên Thái tớ nghe tin năm 1993 ông PĐD quay lại tranh cử chức viện trưởng viện cũ (đã đổi tên là viện Tin học, hay viện Công nghệ Thông tin), và lại thua ông BHK, và vẫn lại có sự "dúng mũi" của ông NVH (tớ attach mấy nội dung trao đổi "nội bộ" năm 2008 của dân "phẫn chí" viện tớ để các bạn tham khảo thêm vụ việc này, xem xong thì xóa đi nhé). Quãng năm 2005-2006 tớ nghe tin ông NVH đã nghỉ hưu, và làm cố vấn về thủy lợi với lũ lụt gì đó ở đồng bằng sông Cửu Long, bị thiên hạ chê là mang mác viện sỹ vật lý đi làm công việc thủy lợi mà trình độ thủy lợi của ông NVH thì ỡ mức "dưới phổ thông" (tức là nói trắng phớ ra viện sỹ NVH có biết gì về thủy lợi đâu mà xông vào làm)..
Lật tìm trang sử của viện KHVN, nay gọi là viện KHCNVN, mới biết nó được thành lập quãng sau giải phóng miêǹ Nam, thống nhất Tổ quốc.
"Tiền thân Văn phòng Viện KHCNVN là Văn phòng Khối nghiên cứu thuộc Uỷ ban Khoa học kỹ thuật Nhà nước. Ngày 20/5/1975, Chính phủ đã có Nghị định số 118/CP tách khối nghiên cứu khoa học kỹ thuật ra khỏi Uỷ ban Khoa học kỹ thuật Nhà nước, thành lập Viện Khoa học Việt Nam. Văn phòng, bộ máy tham mưu giúp việc của lãnh đạo Viện Khoa học Việt Nam cũng được thành lập."
xem http://www.vast.ac.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=899%3A35-nam-thanh-lap-van-phong&catid=35%3Ahot-ng-ca-vin-khcn&Itemid=70&lang=viNăm 2006 tớ có về HN dự lễ kỹ niệm 30 năm thành lập viện, gặp nhiều anh hùng hảo hán xưa "chết ngóm" ở viện, phải tứ tán lang bạt nhiều nơi, mà nay đều "mỗi người trấn giữ một phương" thành đạt cả. Và gặp cả các anh hùng hảo hán không kém tài kém sức vẫn bám trụ ở viện, vẫn đang thoi thóp sống, cố nghĩ mưu mẹo nặn ra các "đề tài cấp bộ, cấp quốc gia" để moi tiền nhà nước cho mình làm "nghiên cứu". Nực cười!!!
TW Đ2 ơi, cậu có thương cái quốc gia VN mình và có giỏi thì hãy vận động hay thi hành chiêu quỷ kế gì để DC này được lên làm Tổng thống của VN (kiêm luôn 2 chứa trách "Chủ tịch nước" và "Thủ tướng"), tớ sẽ giải tán luôn viện KHCNVN, cắt bỏ việc cấp ngân sách để đẻ thêm một viện Toán Cao cấp có NBC về lãnh đạo, dùng tiền của nhân dân vào các việc có ích thiết thực nhất, hiệu quả nhất cho nước mình, dân mình. Các bạn và nhiều công dân có trách nhiệm khác đều đã nói về sự "ngu, điên rồ" khi đất nước theo đuổi chính sách "người người học toán, nhà nhà làm toán" rồi, tớ cùng quan điểm phản đối chi 651 tỷ vào "chiến lược" toán học (sặc mùi tham nhũng, ăn cướp tiền công) nên không cần phải nói thêm nữa. Chỉ có điều tớ không chung quan điểm đánh giá "toán học là tự sướng, là thủ dâm tư tưởng" như NgTrungHà trả lời phỏng vấn báo chí (có thể ngoài đời TrungHà không nghĩ vậy, nhưng dù sao thì phóng viên đã đưa lên báo lời phỉ nhổ toán học đó là của TrungHà rồi). Hè năm ngoái tớ gặp lại HồngSơn-cva ở Praha sau hơn hai chục năm, hai thằng ôn lại các kỷ niệm những năm học phổ thông CT, cùng đều chung quan điểm "cám ơn việc học toán" đã mang lại cho mình tư duy khúc triết, cách nghĩ độc lập logic sẵn sàng ứng phó với các "bài toán của cuộc sống" và tìm ra lời giản. Và "lời giải hay" cho "bài toán của cuộc sống" bao giờ cũng đem lại thành công và lợi nhuận chính đáng. Tiếc là bọn trẻ con (nhà chúng mình) bây giờ không được học tư duy toán độc lập ấy. Bọn trẻ bây giờ rất giỏi ngoại ngữ, giao tiếp tư tin, biết nhiều thông tin đa dạng hơn chúng ta ngày xưa nhiều, nhưng chúng thiếu khả năng phân tích và xâu chuỗi các thông tin, sự kiện để vẽ nên bức tranh tổng thể, tức là tìm ra bản chất của vấn đề và có được lờo giải nhanh gọn.
Nói rườm rà thêm một chút nữa vụ vinh danh NBC. Theo tớ, người đích thực đáng được vinh danh phải là bộ trưởng giáo dục Tạ Quang Bửu, TQB, với chính sách "trường chuyên, lớp chọn" từ thời VN War. NBC chỉ là sản phẩm của chính sách đó, tạm gọi là đỉnh của kim tự tháp đó, sau nhiều chục năm tiến hành nhất quán. Hãy sàng lọc lại "cái hay, cái dở" trong chính sách của TQB để làm mạnh nó hơn nữa, kiên trì theo đuổi sâu rộng hơn nữa, và DỪNG LẠI ở cấp học phổ thông là đủ. Các "nguyên khí, hiền tài" chắt lọc được từ hệ thống trường chuyên lớp chọn phải được đ̣iều tiết cho nhiều ngành nghề quan trọng thiết thực với dân sinh. Câu kinh điển đơn giản của người Việt: "Nhất sĩ nhì nông / Hết gạo chạy rông / Nhất nông nhì sĩ" mà các bố lãnh đạo ngày nay cũng chẳng hiểu. Nghiên cứu toán học nói riêng, và lý thuyết khoa học cơ bản nói chung là dành cho nhà giầu (nước giẩu) và các "siêu sao xuất sắc" như HữuTiệp, NBC ... chứ đâu có phải cho nước nghèo, cho mọi người mọi nhà được. Các nghiên cứu của NASA tiêu tốn hàng trăm triệ̣u, hàng tỷ US$ mãi sau hàng chục năm mới tìm được ứng dụng cho dân sinh (mà chưa chắc là do "cán bộ nghiên cứu viên" của NASA đâu nhé). GPS (Global Position System), Viễn thám, Vẽ bản đồ, Navigator tìm đường đi, v.v. là một trong các ví dụ như thế, trong đó "phần toán" của sản phẩm dù có là thên chốt cũng chỉ chiếm "hàm lượng nhỏ", còn bao nhiêu trí thức khác toán của nhân loại được tích hơp trong các sản phẩm đó.
Lan man vụ NBC thế đủ rồi, trốn bồ thức đêm để viết các lời "phán" phản động hôm nay tạm thế đã. Email sau tớ sẽ đề cập vấn đề DC, chưa từng có công trình khoa học nào trong đời, đưa ra luận chứng lời giải "giải tán viện KHCNVN" là đúng đắn hơn các GSTS/viện sỹ PĐD, NVH..., đầy mình các công trình khoa học, nhưng tiêu tiền vô ích của quốc gia, và đẩy bao nhiêu "hiền tài" đi vào ngõ cụt chết đói (cụ KV trong một lần CHAT-CHIT với DC gọi, một cách triết học, đó là "cơ chế").
Cheers, hẹn email sau.
DC.
@KV: Tại sao KV lại tự đặt nick chp mình là "nhímsóc" nhỉ. DC "ăn ốc đoán mò" có phải là cụ KV thích "chọc ngoáy" thiên hạ (bằng lông nhím, không phải chọc ngoáy người đầu gối tay ấp đâu nhé), và nếu bị thiên hạ phản pháo thì "lỉnh" nhanh như sóc ???
0 nhận xét:
Đăng nhận xét